Doede Binnema

Doede Binnema
Leading Lector Kenniscentrum Biobased Economy

Een biobased economy behelst het gebruik van biomassa voor materialen en energie. Vanuit de economie werken naar, en aan een duurzame samenleving krijgt een toenemend belang vanwege de kansen die hierbij ontstaan voor het bedrijfsleven.

“De biobased economy benut hergroeibare natuurlijke hulpbronnen”, aldus Doede Binnema, leading Lector Biobased Economy voor wie praktisch rendabele toepassingen centraal staan.

Rendabele biobased economy

“Biomassa is materiaal van hergroeibare biologische oorsprong van planten, dieren, schimmels of bacteriën. De samenstelling en structuur van de biomassa is van grote invloed op verdere verwerking tot biobased producten en energie. Economische barrières verhinderen een succesvolle marktintroductie, zoals de kostprijs van de verschillende productieprocessen en de (lage) prijs van fossil-based materialen.

Voor een rendabele biobased economy moeten alle bestanddelen van de grondstof worden benut tot en met producten met een zo hoog mogelijke toegevoegde waarde zoals componenten voor food, feed, farma en cosmetica”, verklaart Binnema. Het ontwikkelen van rendabele ketens vanaf biomassa productie via verwerking tot en met toepassing is volgens hem cruciaal. Bijvoorbeeld mildere vormen van processing waarmee de bijzondere functionaliteit van de componenten die de natuur heeft ontwikkeld blijft gehandhaafd.

Voordelen biobased economy

Binnema stelt dat biomassa hernieuwbaar is en dat er geen sprake is van uitputting als bij het gebruik van fossiele en minerale grondstoffen zoals olie, kolen of erts. “Biomassa is de enige vervanger van fossiele grondstoffen voor toepassingen waarbij koolstof belangrijk is. Door de inzet van biomassa wordt de koolstofkringloop kort cyclisch gesloten: de bij het verbruik van biobrandstof of -materiaal vrijkomende CO2 , wordt weer ingevangen door het groeiende gewas of organisme.

Het gaat dus niet sec over biobased energie zoals bio-ethanolproductie uit cellulose.

Voor een duurzame economie is het nodig om kringlopen van water en meststoffen te sluiten. In dat geval overlapt de biobased economy de ‘biotische’ helft van de circulaire econome. Biomassa heeft ten opzichte van andere fossiele vervangers zoals zon en wind de unieke eigenschap dat het gebruikt kan worden voor materialen zoals plastics, chemicaliën, cosmetica en medicijnen. Het gaat dus niet sec over biobased energie zoals bio-ethanolproductie uit cellulose, wat een recent voorbeeld is van een industriële biobased biogas uit restmateriaal van agro-ketens.”

Ontwikkelen van nieuwe waardeketens op basis van een gewas als lupine biedt kansen, zeker ook op producten met een hogere toegevoegde waarde zoals bioceuticals ; actieve plantaardige inhoud stoffen voor farmacie en cosmetica. Dit vereist multidisciplinaire samenwerking in kennis- ѐn onderwijsketens en een adequaat deskundig opgeleid en bijgeschoold personeel onder wie ‘green operators’.

Noord-Nederland hotspot biobased economy

Kansen zijn ook aanwezig voor chemische industriële clusters, zoals in Noord-Nederland in het Eemsdeltagebied en rond Emmen. Een regio waar al anderhalve eeuw de economische mogelijkheden van biomassa (aardappelen, suikerbieten, melk) industrieel benut worden. ‘Where chemistry meets nature’: grondstoffen gebruikt in de chemie zoals azijnzuur kunnen vervangen worden door biobased alternatieven.

Binnema: “Een andere kans is om bestaande chemische processen en/of industriële capaciteit te benutten om biobased componenten verder op te waarderen. Het bedrijfsleven moet facilitair toegerust worden om daaruit verkregen producten op kleine schaal te testen. In Noord-Nederland zijn hiervoor Innolab (labschaal) en ZAP (Zernike Advanced Processing, eerste opschaling naar kilo-productie) ingericht in aanvulling op faciliteiten zoals die onder meer in Delft en Gent beschikbaar zijn.”

Bekijk de video over biobased toepassingen