Het in twee delen opgedeelde project wordt duurzaam en maatschappelijk verantwoord ingekocht. We spraken met enkele betrokkenen. Voor de zuidkant van de Haak is Rijkswaterstaat de opdrachtgever, de noordkant valt onder verantwoordelijkheid van Provincie. Beide werken samen met combinaties uit het bedrijfsleven.

Kenmerkend is de ruimte voor maatschappelijk verantwoord inkopen. Een kwart van de EMVI-waarde (Economisch Meest Voordelige Inschrijving) van het contract voor de zuidkant valt onder maatschappelijk verantwoord inkopen. Aannemers zijn bijvoorbeeld uitgedaagd om op CO2-uitstoot te besparen. Maar het gaat om meer dan alleen een weg aanleggen.

De duurzaamheidsprestatie die zij aanbieden weegt mee bij gunning.

Zo zijn er werkplekken gecreëerd voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en hebben twee afstudeerders zich gebogen over het pakket duurzaamheidsmaatregelen. Het sluit aan op de missie van Rijkswaterstaat om Nederland buiten veiliger en bereikbaarder ook leefbaarder te maken, merkt Gerwin Schweitzer op, plaatsvervangend Programmamanager Duurzaam Inkopen bij Rijkswaterstaat.

Er wordt met marktpartijen samengewerkt vanuit de Greendeal Duurzaam GWW. “We besteden zoveel mogelijk aan op de functie die het gebouwde moet hebben en laten de markt vrij om te bedenken hoe ze dit oplost”, legt Schweitzer uit. “Door bedrijven vroegtijdig te betrekken maken we gebruik van hun creativiteit. De duurzaamheidsprestatie die zij aanbieden weegt mee bij gunning.”

Grote besparing

In het productieproces bij de Haak Zuid is gestreefd naar een CO2-reductie van minimaal 24 procent over het gehele project. Deze ambitie wordt onder andere bereikt door te beperken op materiaalgebruik en transportkilometers. De partijen liggen goed op koers, weet Age Beuving, projectmanager bij Rijkswaterstaat.

“De besparing blijkt in de praktijk nog hoger dan we vooraf hadden bedacht. Dat komt onder andere doordat het zand wordt gespoten en er een elektrische bulldozer wordt ingezet in plaats van een vervuilende diesel.” Ook qua materialen en constructies worden er oplossingen ingezet die een positieve bijdrage leveren.

In plaats van beton en staal wordt voor het maken van onderdoorgangen voor de weg bijvoorbeeld gebruik gemaakt van een bentonietmengsel dat in de grond uithardt tot een waterdichte laag. “Behalve dat hierdoor ruimte voor groene taluds ontstaat, zorgt dit ook voor kostenvoordeel”, aldus Beuving.

Kostenbesparing over levenscyclus

Binnen het project is gekeken naar hergebruik van secundaire bouwstoffen. Er is in de ophoging van de wegen gebruik gemaakt van LD-slakken, wat een afvalstof is vanuit de staalindustrie. Dit is toegepast op plekken waar normaal zand wordt gebruikt. Hiermee is een goede toepassing van dit restmateriaal uit de staalindustrie gerealiseerd binnen het project.

Hiermee is een goede toepassing van dit restmateriaal uit de staalindustrie gerealiseerd binnen het project.

Daar waar mogelijk wordt asfalt ook hergebruikt en wordt gebruik gemaakt van bestaande (weg)constructies als fundering voor nieuwe onderdelen. Beuving: “De Haak gaat vaak de diepte in, waardoor er veel grond vrijkomt. Deze grond is deels hergebruikt binnen knooppunt Werpsterhoek, waardoor er een terp is ontstaan. Deze terp past goed in de omgeving en biedt dus kans een groot deel van de vrijkomende grond in de directe omgeving te hergebruiken.”

Er wordt bovendien gekeken of ook de bewoners in de omgeving kunnen profiteren van de nieuwe ontwikkelingen. “We kijken naar de inzet van zonnepanelen voor het omliggende gebied, waar huishoudens en bedrijven stroom van zouden kunnen afnemen.”