“Al meer dan de helft van het volume dat in ons land wordt verwerkt, is duurzaam”, zegt Eddy Esselink, programmamanager duurzame ontwikkeling bij MVO. “De consument heeft er nauwelijks weet van, want palmolie is een ‘onzichtbaar’ ingrediënt.”

“Zestig procent van de producten in de supermarkt bevatten palmolie”, schetst Esselink. “Palmolie zit bijvoorbeeld in margarine, snacks, lippenstift, en door verwerking in diervoeders ook in zuivelproducten, vlees en eieren. De olie wordt veel gebruikt vanwege de bijzondere kwaliteiten. In een koekje zorgt palmolie bijvoorbeeld voor voldoende stevigheid, maar ook voor een goede structuur waardoor het knapperig is in de mond en een lekkere smaak achterlaat.”  

We willen bijdragen aan een biobased economy, waarin we zo verantwoord mogelijk omgaan met onze natuurlijke grondstoffen.

MVO, de ketenorganisatie die de gemeenschappelijke belangen behartigt van alle schakels in de productiekolom van margarines, oliën en vetten, zet zich op allerlei gebieden in voor duurzaamheid. “We willen bijdragen aan een biobased economy, waarin we zo verantwoord mogelijk omgaan met onze natuurlijke grondstoffen”, schetst Esselink. “We zetten nadrukkelijk in op duurzame palmolie omdat de vraag naar dit product eind vorige eeuw gigantisch is toegenomen: van 5 miljoen ton per jaar naar op dit moment 55 miljoen per jaar. Dat heeft geleid tot ontbossing in met name Indonesië en Maleisië, waar de meeste plantages zijn.”

Rondetafel duurzame palmolie

De ongebreidelde groei van de productie had ook z’n weerslag op de leef- en arbeidsomstandigheden van de lokale arbeidersbevolking. In 2004 is de Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO) opgericht om dit een halt toe te roepen. De rondetafel bevordert praktijken voor palmolieproductie die helpen bij het verminderen van ontbossing, bij het behouden van de diversiteit, en bij het respecteren van levensonderhoud van landelijke gemeenschappen in olieproducerende landen. Het initiatief verzekert dat geen nieuw primair bos of andere gebieden met een hoge conservatieve waarde worden opgeofferd voor palmolieplantages, dat plantages de beste praktijken aanvaarden, en dat de basisrechten en leefomstandigheden van miljoenen plantagewerknemers, kleine boeren en inheemse volkeren worden gerespecteerd.

Voor de plantages en molens die de palmolievruchten telen en verwerken heeft de RSPO strenge criteria vastgesteld.

“Voor de plantages en molens die de palmolievruchten telen en verwerken heeft de RSPO strenge criteria vastgesteld”, aldus Esselink. “Denk aan goede huisvesting en scholing voor het personeel en bijvoorbeeld ook recycling van bladeren en ander natuurlijk afval. Wie aan de eisen voldoet, krijgt het keurmerk van de RSPO voor duurzame palmolie. Andere partijen in de keten, zoals vervoerders, raffinaderijen en uiteindelijk de voedingsmiddelenproducenten kunnen ook meedoen.”

Duurzame producten

Nederlandse bedrijven en organisaties kunnen er voor kiezen om alleen duurzame palmolie in te kopen. Vervoerders, raffinaderijen of voedingsmiddelenproducenten kunnen daarnaast een RSPO-certificering aanvragen. Voor de bedrijven is het voordeel van werken met duurzame palmolie dat ze niet alleen maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar ook duurzame producten kunnen aanbieden.

“De RSPO let ook op kwaliteit”, zegt Esselink tot besluit. “In Nederland werken al heel veel partners in de keten mee, waardoor ons land binnen Europa voorop loopt. Toch is er ook in eigen land nog winst te behalen; als ketenorganisatie zetten wij ons in om iedereen mee te krijgen.”