Fleur Gräper-Van Koolwijk
Gedeputeerde van de provincie Groningen en voorzitter van de Bestuurlijke adviescommissie Mobiliteit IPO

De twaalf provincies hebben energietransitie als één van de provinciale speerpunt opgenomen. “Energietransitie is geen keuze meer,” vertelt Fleur Gräper-Van Koolwijk, gedeputeerde van de provincie Groningen en voorzitter van de Bestuurlijke adviescommissie Mobiliteit van het Interprovinciaal Overleg (IPO),  de koepelorganisatie van de provincies. “Als er een provincie is waar ik die urgentie niet hoef uit te leggen, is dat mijn eigen provincie waar we dagelijks de gevolgen zien van het gebruik van fossiele brandstoffen.

In de mobiliteitssector liggen voor de provincies goede mogelijkheden om de energietransitie te realiseren, omdat we daar vaak opdrachtgever zijn. Het kan echter breder worden aangepakt. De provincies als launching customer voor innovaties in het openbaar vervoer en de weginfrastructuur, zoals zero-emissie bussen, laadpalen en energiezuinig asfalt.

Zo kun je als wegbeheerder heel praktisch een stuk weg bieden aan marktpartijen waarop zij innovaties kunnen testen, zodat dit uiteindelijk gecertificeerd en in de markt gezet kan worden. Dat hebben wij bijvoorbeeld gedaan met het geluidsreducerend en reflecterend asfalt.”

Duurzame mobiliteit

Duurzame mobiliteit is een heel breed begrip, maar wat is het nou eigenlijk? Gräper: “In Nederland gaat 25 procent van onze energie naar mobiliteit. Bij het ontwikkelen van duurzame oplossingen voor mobiliteit gaat het om de vraag hoe we dit percentage kunnen terugdringen.

Er zijn in alle provincies inmiddels veel voorbeelden van innovatieve pilots in het openbaar vervoer en de weginfrastructuur om energietransitie te versnellen. Zo rijden er in Brabant honderd elektrische bussen.

In Utrecht kunnen accu's van elektrische auto's worden gebruikt als kleine energiecentrale voor de opslag van zelf opgewekte zonne-energie. Dat zijn allemaal oplossingen die ervoor zorgen dat het milieu minder belast wordt.”

Meer creativiteit van de overheid en markpartijen

Volgens Gräper moet er vooral effectiever en efficiënter worden om gegaan met de mogelijkheden op het gebied van mobiliteit en moet er worden samen gewerkt. “Dat gaat niet alleen zo zeer om het bedenken van nieuwe dingen, maar ook over hoe je zaken organiseert.

''Er moet effectiever en efficiënter worden om gegaan met de mogelijkheden op het gebied van mobiliteit''

Zo hebben we in Groningen een aanbesteding gedaan voor een rotonde waarbij de mate van duurzaamheid de bepalende factor was en niet de prijs.

De opdrachtnemer die de laagste uitstoot van CO2 wist te realiseren, maakte de grootste kans om de aanbesteding te krijgen.

Dat betekent dat je als opdrachtnemer goed moet nadenken over types asfalt dat je gaat gebruiken, maar ook hoe je energie kunt opwekken. Dat is hele andere manier van aanbesteden dan voorheen. Het vraagt veel meer creativiteit van de overheid en markpartijen.”  

Alert

Gräper: ''We moeten als overheid steeds alert blijven dat we ons samen met de markt blijven ontwikkelen met onze vraag. Dat betekent  doelen helder  formuleren en  met elkaar  massa  creëren waardoor het voor de markt ook interessant is om te verduurzamen en te innoveren.  

Kennisinstellingen, marktpartijen en overheid moeten geregeld met elkaar om de tafel om elkaar te prikkelen en kenbaar te maken waar ze tegen aanlopen. Als overheid hebben wij daar zowel een stimulerende als een faciliterende rol in.”                                                   

Investeringsagenda

Om vaart achter de energietransitie te zetten heeft het IPO daarom dan ook samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Unie van Waterschappen een investeringsagenda opgesteld voor de kabinetsformatie 2017.

Met deze investeringsagenda geven gemeenten, provincies en waterschappen aan hoe zij gezamenlijk bijdragen aan de pijlers energietransitie, klimaatadaptie en circulaire economie. De decentrale overheden vragen het nieuwe kabinet mee te investeren in nationale programma’s en knelpunten in wet- en regelgeving weg te nemen.

Benieuwd naar projecten die bijdragen aan de energietransitie?