Barthold Schroot

Directeur EBN

Ons energiesysteem zal in de toekomst in hoge mate leunen op elektriciteit als energiedrager. Volledige elektrificatie is om verschillende redenen echter niet haalbaar. Daarom zullen in enige mate ook gasvormige energiedragers nodig blijven.

Groen gas (gemaakt uit biomassa) is een optie, maar daarnaast ligt waterstof voor de hand. Hoeveel we in de eindsituatie nodig gaan hebben is nog onduidelijk. Op dit moment maken we echter nog bijna geen waterstof als energiedrager.

Wel maakt Nederland nu jaarlijks zo’n 800 kiloton aan grijze waterstof als grondstof voor de chemische industrie. Grijs, omdat bij de productie uit aardgas ook CO2 vrijkomt. Een eerste en snel te nemen stap is het afvangen en opslaan van die CO2. We noemen de zo gemaakte waterstof dan blauw. Hieraan wordt in de regio Rijnmond al hard gewerkt.

Grotere volumes

Om waterstof ook in grotere volumes als energiedrager te gaan maken zijn er twee mogelijkheden: door middel van elektrolyse met duurzame elektriciteit (groene waterstof) en uit aardgas met CCS, blauw dus.

Bij het schetsen van het energiesysteem in bijv. 2050 ligt de nadruk meestal op groene waterstof. Daarbij hebben we echter wel een probleem. Dat is niet eens zozeer dat de productie van groene waterstof nu nog ca. drie keer zo duur is als die van blauwe; vaak wordt gesteld dat de kosten van groene waterstof op termijn wel zullen afnemen.

Nee, de grote uitdaging is vooral het op tijd produceren van voldoende volume aan waterstof. Op tijd in het licht van de enorme haast die we moeten hebben bij het nemen van substantiële maatregelen die onze CO2-uitstoot snel genoeg terug brengen en niet pas na 2035 of 2040. Aandacht voor het transitiepad gaat wel eens verloren in de discussie over de eindoplossing.

Markt komt op gang

Door snel extra blauwe waterstof te gaan maken slaan we een brug. De markt komt op gang en de infrastructuur wordt aangelegd of geschikt gemaakt. Groene waterstof kan op elk moment dat deze beschikbaar komt in het systeem worden ingebracht en op de langere termijn de blauwe vervangen.

Bovendien is het zo dat als CCS onvermijdelijk is - iets wat velen menen -  CO2-afvang voor verbranding (pre-combustion) veel effectiever is dan afvang uit rookgassen na verbranding. Pre-combustion CCS impliceert het gebruik van waterstof. Hiermee moeten we snel beginnen.