Kees Kooijman

Divisie directeur KIWA

“Vóór 1959 werd waterstof gebruikt als component in stadsgas, in alle grote steden stonden gasfabrieken. Dat gas bestond voor de helft uit waterstof, de andere helft uit methaan, stikstof, CO2 en koolmonoxide. Dat laatste was de reden voor veel dodelijke ongevallen.

Toen in 1959 Slochteren werd ontdekt, begon de ombouw van het net naar aardgas.” Nu de doelstelling is om in 2050 geen CO2 meer uit te stoten, kan waterstof volgens Kooijman een prima alternatief zijn. “Andere landen zoals Japan zijn al ver in het gebruik van waterstof, zij gebruiken het als alternatief voor kernenergie. Ook hier wordt de ‘markt’ wakker, gezien de forse toename van waterstoftesten in onze laboratoria.”

Gasnet aanpassen

“Om waterstof te maken wil Nederland geen aardgas gebruiken, omdat er dan toch nog CO2-uitstoot is. Hier maken we het op termijn met behulp van duurzame elektriciteit. Waterstof is uitstekend geschikt als vervanging van aardgas en opslag van elektriciteit."

"Het huidige gasnet is met relatief geringe kosten geschikt te maken voor dit nieuwe gas. Het nadeel van elektriciteit is dat het niet goed te bufferen is, het gasnet aanpassen is stukken goedkoper dan oplossingen verzinnen om elektriciteit wel efficiënt op te slaan.”

De kennisachterstand bij bestuurders is groot en de ontwikkelingen gaan razendsnel.

Om te bereiken dat Nederland in 2050 geen aardgas meer gebruikt, moet er volgens Kooijman nú begonnen worden met pilots in woonwijken. “Er moet een veilig distributienet komen, meters en cv-ketels moeten aangepast worden.”

In Hoogeveen bestaan plannen voor de bouw van de eerste Nederlandse wijk die voor warmte- en mogelijk elektriciteitsvoorziening wordt aangesloten op (groene) waterstof. In Stad aan ’t Haringvliet wordt onderzocht of het verwarmen met waterstof van bestaande woningen een optie is.

“Kiwa helpt om deze pilots te laten slagen, want voor bestaande woningbouw is waterstof en biogas een prima alternatief. De productie van biogas neemt enorm toe en dat heeft dezelfde kwaliteit als aardgas. Natuurlijk moet er een andere brander ontwikkeld worden voor de cv-ketel, ook in Nederland is er al een cv-ketel in ontwikkeling die met waterstof uit de voeten kan.”

Kosten

Kiwa heeft ruim vijftig jaar ervaring met aardgas, cv-ketels en distributienetwerken. “We zetten deze kennis graag in om de doelstelling ‘Nederland van het gas’ te halen.

Dat laatste moet overigens zijn ‘Nederland van het aardgas’. Kijkend naar energievoorziening is technisch veel mogelijk. Ik denk dat uiteindelijk de kosten voor de consument van de gekozen optie de doorslag geven. Waterstof en biogas zijn dan de ideale keuzes voor bestaande bouw.”

Auto’s op waterstof

Kiwa investeert dus fors in testfaciliteiten voor de Automotive branche, infrastructuur en toestellen. “We testen componenten, systemen, tanks en materialen op onder andere de veiligheid en levensduur onder zeer hoge drukken.

Kiwa test veel voor de Automotive branche wereldwijd, vooral in Azië. “De vraag naar waterstofauto’s neemt enorm toe omdat de actieradius ruim twee keer zo groot is dan bij een elektrische auto. We verwachten dat een substantieel deel van de auto’s in Europa binnen enkele decennia op waterstof rijdt. Tanken gaat vele malen sneller dan opladen en Shell heeft al vijf waterstoftankstations in Nederland aangekondigd.”

Naast investeringen in testfaciliteiten en het uitvoeren van testen, heeft Kiwa ook een belangrijke rol in certificering. Testrapporten van Kiwa worden in de gehele wereld geaccepteerd als basis voor certificatie. Op basis van een toenemende vraag zet Kiwa ook trainingen in de markt. De kennisachterstand bij bijvoorbeeld bestuurders van gemeenten en provincies is groot en de ontwikkelingen rond waterstof gaan razendsnel.