Het helpt de waarde te zien van wat we hebben en niet te verlangen naar wat we niet (meer) hebben. Natuurlijk is het waar dat financiële zekerheden bruut onder ons bestaan zijn weggeslagen. Als econoom (gepromoveerd op ‘Het vermogen te dragen’) ben ik de laatste om dat te ontkennen. Het hebben van een baan is niet meer vanzelfsprekend, oudedagsvoorzieningen staan onder druk, de huizenprijzen dalen en beleggen is risicovol en levert geen gegarandeerd rendement. We moeten dus leren omgaan met financiële onzekerheden en dat doet pijn. We moeten weer leren wat er echt toe doet. Niet je bezittingen en je inkomen bepalen wie je bent, maar de mensen om je heen. Je identiteit ontleen je niet aan de auto waarin je rijdt of de sieraden die je draagt, maar aan de relaties met je omgeving.

Dan gaat er een wereld voor je open, een bijzondere wereld. Waarin vrijwilligers per jaar meer dan anderhalf miljard uren belangeloos tijd geven aan anderen, waarvan bijna een derde aan mantelzorg. Ten opzichte van de circa elf miljard uren betaald werk, is dat maar liefst dertien procent. Een wereld waarin we naast tijd ook geld geven. Veel geld! Jaarlijks een kleine vijf miljard euro voor goede doelen. Op een bruto binnenlands product van 625 miljard, zo’n 0,8 procent. Daarmee staat Nederland op de zesde plaats in de World Giving Index 2012. Een wereld waarin burgers en bedrijven meer dan vijfenvijftig miljard euro in fondsen bij elkaar brachten voor een enorme diversiteit aan maatschappelijk relevante doelen. Ook in tijden van crisis geven we om elkaar.

Minder individualisme, meer solidariteit

Mijn blik op de toekomst is optimistisch! We zijn op weg naar minder individualisme en meer solidariteit en burgers gaan zelf bepalen hoe zij hun tijd en geld inzetten voor een betere samenleving.

Linksom of rechtsom, er komt een kleinere compacte overheid, die minder taken zal uitvoeren. Ook onder het huidige VVD-PvdA regime wordt er een groter beroep gedaan op het eigen initiatief van de burger en trekt de overheid zich terug. Bruggen slaan. Prima, maar dat moet gepaard gaan met het stimuleren en faciliteren van het maatschappelijk middenveld. Want wij staan aan de overkant! De civil society is indrukwekkend en groeit gestaag. Het aantal algemeen nut beogende instellingen (ANBI’s) stijgt nog steeds (inmiddels ca 65.000) en er zijn ruim 200.000 sociaal belang behartigende instellingen (SBBI’s), zoals amateurkunstverenigingen en sportclubs. Zodra het Rijk de overheidsfinanciën op orde heeft, is het tijd de lagere kosten van een kleinere overheid door te berekenen in de vorm van lagere belastingen. Minder belastinggeld, meer geefgeld!

Filantropie en een betere samenleving

Mijn bijdrage is politici te laten inzien dat een land prima een half jaar zonder regering kan, maar geen dag zonder de inzet van de filantropie.

Als voorzitter van de samenwerkende brancheorganisaties filantropie mag ik bijna dagelijks prachtige mensen ontmoeten, die echt het verschil maken op weg naar een betere samenleving, door ‘goed te doen’ of door tijd of geld te geven. Hartverwarmende mantelzorgers, doorgewinterde collectanten, stille weldoeners, betrokken vrijwilligers en ook bekende Nederlanders. Waar ligt u van wakker? Hoe ziet u de toekomst en welke bijdrage gaat u daar aan leveren?