‘De Onderscheiding’

Winnaars van 'de Onderscheiding' zijn:

Prokkel

Stichting prokkel organiseert prikkelende ontmoetingen tussen iemand met een verstandelijke beperking én iemand zonder. “prokkels” worden georganiseerd voor individuen, maar ook voor bedrijven, buurten, (zorg)instellingen, woningcorporaties, fondsen, etc. Door lokale organisatie van activiteiten wordt een hefboom gecreëerd op de financiële inleg vanuit de stichting.

Plastic soup foundation

Veel cosmetica, maar ook tandpasta voor kinderen, bevatten microplastics die via ons afvalwater grote ecologische schade aanbrengen. Beat the microbead is een programma om deze microplastics uit te bannen. Het programma bestaat uit een campagne met een site en een app waarmee je producten kan scannen en kan zien of ze microplastics bevatten, en een actieve lobby die moet leiden tot strikte wetgeving omtrent dit thema.

Vier het leven

Stichting Vier het Leven organiseert film-, theater- en concertbezoeken voor ouderen die veelal sociaal geïsoleerd zijn. De ouderen worden van deur tot deur begeleid en genieten van een arrangement waarbij alles is geregeld. Het online matching systeem zorgt ervoor dat ouderen worden gekoppeld aan vrijwilligers in de buurt.

Rien van Gendt, voorzitter van de Vereniging van Fondsen in Nederland (FIN) over de laatste ontwikkelingen. De populariteit van vermogensfondsen is enorm gestegen en neemt volgens Van Gendt in de toekomst nog meer toe. “Wat hieraan bijdraagt is dat tegenwoordig de helft van de fondsen al tijdens iemands leven wordt opgezet.

Het gaat hierbij vaak om ondernemers die voldoende hebben verdiend, zich maatschappelijk willen inzetten maar dat wel op hun manier willen doen. Deze groep investeert en hanteert een model waarbij het geïnvesteerde weer terugvloeit en opnieuw kan worden besteed. Daarnaast is er steeds meer een besef van de effectiviteit en impact van investeringen, en dat die soms beter werken dan donaties. Met investeringen kun je mensen die je wilt steunen minder afhankelijk maken en empoweren”, vertelt Rien van Gendt.

Venture filantropie

Sommige activiteiten die voortvloeien uit vermogensfondsen vallen onder venture filantropie, dat volgens hem in opmars is. “Een voorbeeld is een Nederlandse foundation die de aandelen van een melkfabriek in Tanzania opkocht en met betrokkenheid van lokale boeren de productieketen heeft verduurzaamd en het afzetgebied heeft vergroot. De waarde van het bedrijf nam hierdoor toe, waarop de foundation de aandelen weer terugschonk. Uiteraard is het delen van ervaring en kennis heel belangrijk bij venture filantropie.”

Het voordeel van vermogensfondsen is volgens Van Gendt dat bij een zich terugtrekkende overheid bepaalde taken toch blijven gehandhaafd omdat vermogensfondsen hier op hun eigen wijze inhoud aan geven. “Daarnaast financieren vermogensfondsen bepaalde initiatieven die anders niet de steun krijgen van de overheid. Met vermogensfondsen neem je risico’s –het gaat immers om eigen geld- en stimuleer je innovaties die de overheid eventueel verder kan ontwikkelen. Een initiatief als de IMC weekendschool verschaft kinderen op zondag beroepsoriëntatie. Een dergelijk project kan de overheid nooit realiseren omdat deze niet kan toelaten dat scholen op zondag open zijn.”

Mission related investing

Vermogensfondsen staan dan ook in het hart van de filantropie, vindt hij. Omdat ze hun eigen geld gebruiken kunnen projecten ook een langetermijnperspectief hebben. In opkomst is het zogeheten mission related investing, waarbij er zowel financieel als maatschappelijk rendement moet zijn. “De werkwijze was altijd dat je bijvoorbeeld 100 miljoen in een vermogensfonds hebt zitten dat wordt belegd, en waarvan de revenuen misschien 5 procent zijn. Die 5 procent -5 miljoen dus- besteed je aan goede doelen. Bij mission related investeren echter, wordt ook een deel van het vermogen van 100 miljoen belegd in een project dat de doelstelling van het fonds ondersteunt.”

Van Gendt illustreerde dit eerder al met een vermogensfonds dat vastgoed aanschaft en daar ngo’s tegen lage lasten kantoor laat houden. De achterliggende gedachte is volgens hem dat het pand bij verkoop rendement oplevert, maar dat er ook een maatschappelijke bijdrage is geleverd.

Prijs voor vermogensfondsen

De Onderscheiding is in het leven geroepen door (onder meer) de FIN, de Vereniging van Fondsen in Nederland. Met de prijs worden initiatieven gewaardeerd die mede tot stand zijn gekomen met vermogensfondsen. In november vielen er drie in de prijzen: Prokkel, The Plastic Soup Foundation en Vier het leven. Van Gendt: “Het frustreert me al jaren dat in contacten met de overheid de aandacht altijd voornamelijk uitgaat naar wie die vermogende particulieren eigenlijk zijn. Volgens mij is het veel belangrijker wat de fondsen dóen en of ze bijdragen aan de kwaliteit van de samenleving. Daarom is De Onderscheiding opgezet; om zichtbaar te maken wat er maatschappelijk voor goeds gebeurt dankzij de vermogensfondsen.”