Ons land kent een lange filantropische traditie en bovendien is Nederland nog nooit zo rijk geweest als nu. Natuurlijk is het ongelijk verdeeld en neemt de armoede toe, maar er is meer geld dan ooit in de geschiedenis, buiten de overheid. Economische welvaart, demografische ontwikkelingen een ‘Do It Yourself’ houding zorgen voor een positief vestigingsklimaat voor filantropie.

Samenwerking

Overheden zoeken in deze tijd meer contact met fondsen en vrijwilligersorganisaties. In 2011 kwam er een Convenant ‘Ruimte voor geven’ en dit krijgt in het voorjaar van 2014 een vervolg. Ook Brussel laat zich niet onbetuigd. De laatste jaren worden onderzoeken naar filantropische bijdragen – vooral aan de Europese kenniseconomie - uitgevoerd. Deze belangstelling van overheidszijde maakt het nodig dat de sector filantropie gezamenlijk optreedt en een duidelijk geluid laat horen. Sinds 2010 is er daarom een landelijke koepel van geld wervende en vermogensfondsen, de SBF. De overheid dient het algemeen nut met algemene middelen; filantropische instellingen dienen het algemeen nut met zelf verkregen middelen. Geven is ‘stemmen met je geld’.

Filantropie staat voor bijdragen in de vorm van geld, goederen en of tijd (expertise), vrijwillig ter beschikking gesteld door individuen en organisaties (fondsen, bedrijven, kerken), waarmee primair algemeen nut doelen worden gesteund.

Transparantie

Geld wervende fondsen leggen publieke verantwoording af. Voor vermogensfondsen ligt dat soms anders, voornamelijk bij een familiefonds. In die gevallen zou publieke verantwoording kunnen leiden tot de noodzaak van beveiliging. Voor de sector filantropie is vooral goede communicatie naar het Nederlandse publiek, politici en beleidsmakers belangrijk. Met een duidelijke, gezamenlijke boodschap: geld werven kost geld. Grote professionele instellingen worden gedragen door vrijwilligers, maar geleid door professionals die daarvoor redelijk worden betaald. Niet marktconform; de sector heeft daar richtlijnen voor.

Social venturing

Een nieuwe vorm van filantropie is social venturing. Filantropie kent vele vormen: een gift of schenking, sponsoring, social venturing en social return on investment. Geven is investeren en dat kan ook letterlijk. Het bevordert de betrokkenheid van de donor en stimuleert de ontvanger voortdurend verantwoording af te leggen. Al deze vormen van filantropie zijn gebaseerd op volledige onbaatzuchtigheid aan de ene kant en eigenbelang aan de andere kant. Eigenbelang is niet hetzelfde als egoïsme. Bij filantropie is er altijd sprake van enig eigenbelang. Zelfs als niemand bij een grote schenking de gulle donor hoeft te kennen, zal deze zich toch een goed en waardevol mens voelen.

De vermogende particulier

Terug naar het begin. Filantropie is de eigen actie voor het algemeen nut. Niemand wordt na zijn of haar dood herdacht als ‘rijk gestorven’. Wel als degene die een ziekenhuis stichtte, een museum hielp of de kenniseconomie bevorderde. Met Kerst gedenkt Nederland de geboorte van een persoon die de wereld beter wilde maken. Filantropie biedt de mogelijkheid voor mensen om dit tijdens hun leven te realiseren.