Op onderdelen zijn we al koploper, stelt directeur Willem Lageweg. Nederland moet zich nóg meer bewust worden van de kansen van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Niet alleen de kritische consument en een strenge overheid moeten daartoe aanzetten. Het zijn de grote maatschappelijke vraagstukken van deze tijd die ondernemers kansen bieden voor nieuwe producten en nieuwe businessmodellen en daarmee voor betere bedrijfsresultaten.

Ik krijg wel eens de vraag: wanneer ben je een maatschappelijk verantwoord ondernemer? Dan zeg ik altijd: het is een reis, geen bestemming. Je bent nooit klaar, er ontstaan in onze maatschappij altijd nieuwe problemen. Waar het om gaat, is dat je die problemen vertaalt in kansen en innovaties en heldere ambities formuleert voor het omgaan met mensen en materialen. Wat zie je als je verantwoordelijkheid, waar wil je als bedrijf voor staan? Met harde cijfers moet je inzichtelijk kunnen maken wat - nu en de komende jaren - je maatschappelijke resultaten zijn.

Leiderschap en samenwerking

Qua technologie kan er al heel veel. Het is vooral de sociale innovatie waar de grootste winst te behalen is. Dat kan door leiderschap; hoe zet je als bestuurder de toon in je bedrijf? Daarnaast is communicatie cruciaal: laat voorbeelden zien die mensen aanspreken en inspireren. Een derde factor is samenwerking, in ketens, zowel binnen sectoren als over sectoren heen.

Qua technologie kan er al heel veel. Het is vooral de sociale innovatie waar de grootste winst te behalen is.

Er zijn genoeg voorbeelden van succesvolle initiatieven, zoals recycling van spijkerbroeken en statiegeld voor een maatpak. Er ontstaan ook steeds meer samenwerkingsverbanden. Ik noem een papierfabriek en een bierbrouwer die samen een systeem hebben bedacht om etiketten van flesjes terug te brengen in het productieproces. Stuk voor stuk voorbeelden die passen in het concept van de circulaire economie.

Duurzaam en maatschappelijk verantwoord is niet duurder. Op dat punt is er verkeerde beeldvorming. Een led-lamp is relatief prijzig, maar gaat lang mee. Niet-duurzame producten bezorgen de maatschappij onbetaalde rekeningen. ‘De vervuiler betaalt’ moet nadrukkelijker worden doorgevoerd, zowel op nationaal als internationaal niveau.

Nederland wereldvoorbeeld

MVO Nederland heeft een nationale ambitie geformuleerd: Ambitie 2020. Met dit meerjarenprogramma willen wij een belangrijke bijdrage leveren aan de positionering van Nederland. Samen met onder andere The Circle Economy en De Groene Zaak zijn we met het kabinet in gesprek om, als Nederland in 2016 het voorzitterschap krijgt van de Europese Commissie, een internationaal voorbeeld te kunnen zijn op het gebied van de circulaire economie. Op onderdelen zijn we al koploper, zoals bij recycling. We doen het redelijk goed met onze sociale agenda, zoals participatie van vrouwen en opleidingsniveau. Helaas lopen we bij groene energie achter.

Het verduurzamen van handelsstromen biedt veel kansen. Neem de cacaoproductie in West-Afrika, waar het Initiatief Duurzame Handel al veel heeft bereikt op het gebied van betere inkomens en lagere milieubelasting. Nederland heeft de potentie om wereldvoorbeeld te zijn. Samenwerking is het sleutelwoord, samenwerking wordt belangrijker dan concurrentie.