Jan Peter Balkenende
Partner bij Ernst & Young Nederland

Van de 19 “supersectoren” die in de Dow Jones Sustainability Index staan, worden er vier aangevoerd door Nederlandse (DSGC) bedrijven. Ons land staat op de vijfde  plek in de jaarlijkse World Economic Forum ranglijst van competitieve economieën en scoort zelfs nóg hoger in de “sustainability adjusted” variant van deze toonaangevende index, waarin ook milieu- en sociale indicatoren meetellen.

De strijd om talent

‘The war for talent’ vormt voor steeds meer leiders uit het bedrijfsleven een uitdaging. In maart ontvingen Bernard Wientjes en ik 25 CEO’s van toonaangevende Nederlandse bedrijven in het kader van de Dutch Sustainable Growth Coalition (DSGC).

Een veelgehoorde drijfveer om met duurzaam en verantwoord ondernemen (Corporate Responsibility) aan de slag te gaan, was het aantrekken en behouden van talent. Uit diverse onderzoeken blijkt dat met name de jongere generatie zingeving belangrijk vindt en minder gevoelig is voor materiële lokkertjes of status.

Wanneer (jonge) mensen de vrijheid en mogelijkheid krijgen om nieuwe duurzame producten, projecten of diensten te ontwikkelen komt er veel energie en creativiteit op gang. Een flexibele werksfeer die niet uitgaat van hiërarchie, maar van cocreatie, is bepalend voor de ontwikkeling van (nieuw) talent.

In mijn eigen organisatie, Ernst & Young, zijn we actief bezig om deze werksfeer en een ‘Corporate Responsibility mindset’ te stimuleren. Onze mensen (in deze bijlage ‘Human Capital’) zijn voor ons als zakelijke dienstverlener immers cruciaal om onze klanten te helpen bij hun uitdagingen op dit terrein.

Lange termijn

In 2003 zette ik het onderwerp innovatie met het Innovatieplatform  op de agenda. Een jaar later werd MVO Nederland met steun van mijn tweede kabinet opgericht. Dit bedrijvennetwerk werkt nu ook met onder meer het Ministerie van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking om onze duurzame ondernemersgeest over de grens onder de aandacht te brengen, bijvoorbeeld bij handelsmissies.

Het is fantastisch om te zien dat onze ambities op het gebied van innovatie - en de hiervoor benodigde samenwerking tussen universiteiten, overheid en het bedrijfsleven (de zogenaamde ‘Triple Helix’) - hoog op de agenda blijven staan. Het techniekpact en de focus op topsectoren, zoals ook uit deze bijlage duidelijk zal blijken, brengen deze lange termijn visie nu in de praktijk.

Wereldburgerschap

Hoe bereiden we de jongere generatie voor op de toekomst? In alle lagen van het onderwijs is het goed om vroeg te investeren in mondiale bewustwording. Op de Urgenda Dag van de Duurzaamheid las ik de afgelopen twee jaar op basisscholen voor uit een kinderboek voor jonge wereldburgers: een actie van de Missing Chapter Foundation.

In alle lagen van het onderwijs is het goed om vroeg te investeren in mondiale bewustwording.

Op middelbare scholen zijn de maatschappelijke vakkenprofielen populair, maar het is belangrijk dat jongeren vroeg inzien dat zij juist vanuit bèta profielen veel kansen krijgen om later maatschappelijk relevant werk en onderzoek te doen.

In het hoger onderwijs is meer aandacht voor de integratie van duurzaamheid in de diverse studieprogramma’s. Het studentennetwerk  ‘Studenten voor Morgen’ maakt zich hier hard voor. Ook in de collegezalen van universiteiten bruist het van nieuwe ideeën en opvattingen over ondernemerschap in een globaliserende wereld.

Optimisme

Het is duidelijk: in alle generaties van onze samenleving is beweging, ook in crisistijden. We kunnen vaststellen dat zowel ons land als geheel als het Nederlandse bedrijfsleven zich steeds beter onderscheiden en concurrentievoordeel halen uit innovatief, duurzaam en verantwoord ondernemerschap. Een aantal jaar geleden plaatste ik mijn optimisme in de context van het hervinden van een VOC mentaliteit.

Ik doelde daarmee op het ondernemerschap, de creativiteit en dynamiek om met ons kleine land vérder te komen door goed met elkaar samen te werken en over grenzen heen te kijken. Wellicht is deze afkorting nog steeds toepasselijk, maar dan met de betekenis ‘Verantwoord Ondernemerschap Concurreert’.