Veranderende klimaat in dagelijks leven

Hagelstenen zo groot als golfballen, nog nooit vertoonde onweersontladingen en toenemende kansen op zware stormen en overstroming. Geen fictie, maar realiteit. De financiële gevolgen zijn groot. Drie experts bespreken in een rondetafelgesprek de gevolgen van de klimaatverandering en over wat we er aan kunnen doen.

Deelnemers aan het gesprek zijn Timo Brinkman, beleidsadviseur schade bij het Verbond van Verzekeraars; Pier Vellinga, emeritus hoogleraar, gespecialiseerd in klimaatverandering en Maarten van Lokven, manager Operations van MOJO Concerts.

Het is voor 95 procent zeker dat de opwarming die we in Nederland meten door de wereldwijde klimaatverandering komt.

MOJO Concerts is onder meer organisator van concerten met “grote” artiesten en van festivals, denk aan Bruce Springsteen in Den Haag en Lowlands. Echte publiekstrekkers, waar niet zelden honderdduizend bezoekers of meer op afkomen. “Wij organiseren gemiddeld tweehonderd evenementen per jaar”, vertelt Maarten van Lokven.

“Veel van deze grote concerten en meerdaagse (kampeer-)festivals vinden plaats in tijdelijk ingerichte locaties in de openlucht. Hierdoor heb je altijd te maken met bepaalde risico’s, bijvoorbeeld door bijzondere weersomstandigheden.”

”Het veranderende klimaat speelt een steeds grotere rol in ons dagelijks leven’, reageert Piet Vellinga. De wereldvermaarde wetenschapper waarschuwde al voor de opwarming van de aarde toen nog bijna niemand stilstond bij dit fenomeen. “We merken het nu echt in Nederland. Het is voor 95 procent zeker dat de opwarming die we in Nederland meten door de wereldwijde klimaatverandering komt. Het besef dringt nu echt door.

Er valt al twintig tot dertig procent meer regen dan dertig jaar geleden. Het voorjaar begint drie weken eerder en de winter drie weken later dan we normaal gesproken als begindata voor de seizoenen aanhouden. De buien worden ook steeds zwaarder. Denk maar aan de laatste zomer: op 22 en 23 juni leidde het extreme weer tot heel veel (water)overlast en veel schade.”

Wake-up call

Verzekeraars zien ook al langere tijd dat de schadelast door extreem weer toeneemt. “De momenten in de zomer van 2016 waar Pier Vellinga naar verwijst, leidde tot een record schadelast”, aldus Timo Brinkman van het Verbond van Verzekeraars, een belangenvereniging van particuliere verzekeraars in Nederland.

“Het ging om maar liefst € 675 miljoen verzekerde schade. We weten niet wat de onverzekerde schade was, maar het is niet ondenkbaar dat de totale schade over het miljard is gegaan. Een echte wake-up call. Zonder maatregelen zal de schade als gevolg van (extreme) hagelbuien naar verwachting verdubbelen.

De neerslagschade kan in het meest ongunstige klimaatscenario met maar liefst 139 procent stijgen. Verzekeraars zijn bezorgd over de stijgende risico’s bij hun klanten. Daarom zetten we in op preventie om de schade te beperken. Met een speciaal klimaatproject brengen we de risico’s in kaart en wat ze betekenen voor de verzekerde en onverzekerde portefeuilles.”

Preventie

“Verzekeraars krijgen het meest verstand van klimaatverandering”, reageert Pier Vellinga. “Zij moeten rekening houden met de gevolgen. Het is goed dat ze steeds meer aandacht vestigen op dit probleem en voor preventie pleiten. Waterschappen bijvoorbeeld, hebben een aansprakelijkheidsverzekering.

Binnen het hele spectrum van preventie speelt risicoanalyse ook een steeds belangrijkere rol.

Als ze daar in toenemende mate een beroep op gaan doen, kan dat voor de verzekeraar reden zijn om ze te wijzen op preventieve maatregelen. Bredere sloten, een extra gemaal et cetera. Als de risico’s toenemen, kunnen verzekeraars bijvoorbeeld het eigen risico verlagen voor partijen die proactief preventieve maatregelen nemen.

Binnen het hele spectrum van preventie speelt risicoanalyse ook een steeds belangrijkere rol.” Dat laatste bevestigt Maarten van Lokven. ”Wij verzekeren al onze grote shows met verschillende soorten verzekeringen. Denk aan Cancelation en Adverse Weather. We kijken per evenement welk risico er aan vast zit. Risicoanalyse speelt in onze bedrijfsvoering dus een belangrijke rol, ook omdat het vaak om miljoenenproducties gaat. We kijken naar diverse scenario’s.

Het gaat bij ons om extreme hitte, hele zware regenval, hagel en onweer. Meerdere van deze extremiteiten komen ook steeds vaker gelijktijdig voor. De gevaren moet je in eerste instantie wegnemen door goed locatie- en risicomanagement. Schakel een weerbureau in voor advies en schat in welk handelingsperspectief je hebt als gevaar dreigt. Voor veel instanties, binnen en buiten de evenementenbranche, geldt dat ze daar niet of onvoldoende mee bezig zijn.”

Het risicobewustzijn moet in ieder geval omhoog

“Heel verstandig dat MOJO Concerts deze risicoanalyses doet, daar kunnen anderen van leren”, is de reactie van Timo Brinkman. “Iedereen krijgt te maken met de gevolgen van klimaatverandering. Daarom moet in ieder geval het risicobewustzijn omhoog. Verzekeraars kunnen verzekerden wijzen op de risico’s en advies geven.

Denk aan het plegen van goed onderhoud aan goten en daken. Wij beschikken ook over veel data. Zo brengen we risicogebieden beter in kaart en kunnen alle betrokken partijen gerichter aan de slag. Dat geldt bijvoorbeeld voor gemeenten en waterschappen. Zij kunnen in hun beleid nog meer rekening houden met wateroverlast, door de riolering te verbeteren of wateropslag te regelen. Het is alle hens aan dek.”

“Ik zou bijna zeggen dat er nog een paar kleine rampen moeten gebeuren, zodat we ons beter kunnen voorbereiden op een grote ramp”, besluit Pier Vellinga. “Klimaatverandering is al dertig jaar gaande en nog steeds beweren mensen dat het wel meevalt, tot aan ontkenning toe. We kunnen en mogen niet langer onze kop in het zand steken.”