Waterschap Vallei en Veluwe wint het basisbestanddeel fosfor binnenkort terug uit rioolwater. Een van de belangrijkste ingrediënten van struviet is namelijk fosfor, een eindige stof die onmisbaar is voor alles wat groeit en bloeit.

Reden waarom de Nederlandse waterschappen de schaarse grondstof, die veel voorkomt in ons afvalwater, terug willen winnen. “Het idee komt voort uit onze duurzaamheidsdoelen. Omdat er veel kunstmest nodig is, is het noodzakelijk een andere economie te ontwikkelen waarin we grondstoffen hergebruiken”, zegt Douwe Jan Tilkema, directeur bij het waterschap Vallei en Veluwe.

“Duurzaam initiatief”

De installatie in zijn waterschap die het fosfor uit afvalwater haalt staat in Apeldoorn en wordt op 19 juni officieel geopend. Al eerder produceerde het waterschap groene energie uit afvalwater maar nu wint het dus ook stoffen terug. Aan het slib, waarin de fosfor zich bevindt, wordt onder meer magnesium toegevoegd.

Struviet mag inmiddels worden verkocht in Europa en er is interesse voor de stof vanuit het buitenland.

“Zo kunnen we een goed bruikbare kunstmest produceren en ontstaan er korreltjes. De langzaam opnemende mest is vooral geschikt voor grasland zoals op golfbanen en voetbalvelden. Struviet mag inmiddels worden verkocht in Europa en er is interesse voor de stof vanuit het buitenland. Uit Canada bijvoorbeeld.

Het interessante is dat we door de grondstof terug te winnen de cirkel sluiten en het dus een heel duurzaam initiatief betreft.” Het is volgens hem daarnaast denkbaar dat waterschappen in de toekomst (wc)papier, metalen en biopolymeren uit afvalwater filteren.

Besparen

De zuiveringsinstallatie moet bijdragen aan het besparen op kosten en energie. “Vaak wordt gedacht dat duurzaamheid louter kostenverslindend is, maar hier gaan we zien dat investeringen juist geld opleveren.

Naast de productie van struviet, het opwekken van groene energie en de verkoop ervan, blijft er eveneens minder slib over. Hierdoor is er ook te besparen op energie. Het hele proces wordt goedkoper. Op deze manier verwacht ik dat de kosten van de nieuwe installatie van zo’n elf miljoen binnen zes jaar zijn terugverdiend.

Momenteel wordt er ook een in Amersfoort gebouwd en hoop ik dat er ook een dergelijke installatie wordt gerealiseerd in Harderwijk. Naar schatting moeten de inkomsten daarvan tussen de één en twee miljoen kunnen zijn.”

Energie- en Grondstoffenfabriek

De terugwinning van grondstoffen is onderdeel van een samenwerkingsverband van de Nederlandse waterschappen, de Energie- en Grondstoffenfabriek geheten. Het streven is hierin om te komen tot een opheffing van de wegwerpmaatschappij, zoals Tilkema het omschrijft.

“We doen het echt samen en willen alle 23 waterschappen faciliteren en er zorg voor dragen dat zij niet allemaal los van elkaar het wiel opnieuw hoeven uit te vinden. Daarom delen ze in een werkgroep hoe teruggewonnen grondstoffen weer zijn in te zetten, en wordt er bijvoorbeeld kennis uitgewisseld over regelgeving.”