Nederland bekleedt een toppositie als het aankomt op knowhow van water en het beheer ervan. (Kans op) innovatie, agendering en positionering zijn vereist om die positie te behouden, zegt Henk Ovink. “Veel wereldproblematiek is watergerelateerd.

Denk aan waterschaarste en problemen met waterveiligheid en waterkwaliteit. Op het moment dat iedereen voldoende beschermd is tegen te veel water en toegang heeft tot goed water, nemen de migratiestromen af en daarmee het risico op onrust en geweld. Water verbindt en is de brenger van vrede en veiligheid.”

Nature for water

Watermanagement houdt soms ook in dat de natuur een handje wordt geholpen om watergerelateerde problemen het hoofd te bieden, zoals we terugzien in het thema van de Wereldwaterdag dit jaar: Nature for water.

Ovink illustreert het thema met enkele voorbeelden. “In de Mekongdelta worden mangrovebossen geplant. Door het realiseren van een artificieel rif in New York versterkt de vispopulatie en wordt afkalving van de kust voorkomen. Ook zijn er wereldwijd projecten waarbij vegetatie, zoals moerassen, de waterkwaliteit verbetert.”

Voor de kust tussen Den Haag en Hoek van Holland ligt de Zandmotor. Vanaf dit aangelegde eiland wordt via de stroming zand vervoerd naar de kust, vertelt Ovink, waardoor afkalving hier evenmin een kans krijgt en opspuiten niet nodig is.

In de Afsluitdijk komt op termijn een vismigratierivier waardoor vissen zich -dankzij een gat in de bewuste dijk- van zoet naar zout water (en andersom) kunnen bewegen. Dat moet de vispopulatie en de kwaliteit van het water ten goede komen.

Werken als watergezant

Watermanagement is dagelijkse kost voor Ovink, sinds 2015 Nederlands eerste watergezant. Binnen de economische diplomatie zet hij zich in voor goede betrekkingen met het buitenland.

“Waterbewustzijn wereldwijd vergroten is een van de taken. Voor de aanpak van te veel, te weinig of te vies water zijn inzicht en kennis nodig.

Ook werk ik wereldwijd aan ‘ellende en kansen’; hulp bij rampen en de wederopbouw en tegelijkertijd investeren in preventie, want het voorkomen van een ramp is nog steeds het allerbeste. Altijd met kansen voor Nederland.

Ten slotte richt ik me op innovatie met het initiëren van projecten wereldwijd. Een voorbeeld is Water as Leverage for Resilient Cities, een nieuw initiatief voor innovatie en samenwerking in watermanagement in Azië.”

Expertise delen

Nederland kan het verschil maken, zegt Ovink. “Noblesse oblige. De kennis die Nederland in de loop der eeuwen heeft opgebouwd verplicht ons tot het delen ervan. Dat gaat verder dan de export van alleen waterexpertise maar beslaat ook proceskennis.

De manier waarop partijen in Nederland bij elkaar worden gebracht en zijn geïnstitutionaliseerd -met onze waterschappen als eerste vorm van Nederlandse democratie- is uniek, daar kan het buitenland nog veel van leren.

Toch kan Nederland ook veel opsteken van andere landen. Zo blijven we wat achter met ons innovatiebeleid, er is relatief minder investeringkracht terwijl Nederland zich veilig en kwalitatief moet kunnen blijven ontwikkelen.

Daarnaast is de dynamiek van water zoals landen als Bangladesh ervaren onbekend voor ons. In het delen van kennis en samenwerking schuilt de kracht om water goed te managen.”