Wim Sinke

Professor Photovoltaic Energy Conversion

Professor Wim Sinke geldt als autoriteit op het gebied van het opwekken van duurzame energie met behulp van de zon. We spreken hem in de indrukwekkende fabriek van Energyra in Zaanstad. Hij werkt bij ECN part of TNO (de fusienaam van ECN en TNO) en is samen met collega’s als onafhankelijk deskundige betrokken bij dit initiatief.

In deze van oudsher belangrijke industrieregio rolt binnenkort één zonnepaneel per minuut van de productielijn. ‘Dat zijn panelen van een nieuwe generatie, geproduceerd in een hypermoderne (‘Industry 4.0’) fabriek.

Stofvrij en voornamelijk robotgestuurd gaat men marktaandeel veroveren in het segment waar behalve kosten ook esthetiek, rendement, kwaliteit en duurzaamheid belangrijke koopargumenten zijn.’

Drie grote uitdagingen

Sinke is ook nauw betrokken bij het opstellen van de innovatieagenda behorend bij het Klimaatakkoord. ‘De energietransitie is een omvangrijke operatie. We maken inmiddels gebruik van een groeiende groep groene opwekkers.

Het klimaatakkoord is een belangrijk middel om de ambitie en de onderlinge samenhang duidelijk te maken en de route voor de hele transitie te schetsen. Ik werk samen met een grote groep andere deskundigen aan de innovatieparagraaf voor duurzame elektriciteitsopwekking.

Daarbij hebben we drie grote uitdagingen gedefinieerd voor verduurzaming van het energiesysteem met elektriciteit als basis. Verdere kostenverlaging, ruimtelijke inpassing en integratie in het energiesysteem via bijvoorbeeld afstemming van vraag en aanbod en met opslag en conversie.’

Verschuiven in tijd en gebruik

‘Zon en wind zijn voor Nederland de belangrijkste bronnen-van-eigen-bodem voor duurzame elektriciteitsopwekking’, vertelt Sinke. ‘Ik verwacht dat zonne-energie in de toekomst minimaal enkele tientallen procenten aan de sterk groeiende vraag gaat bijdragen.

Wat we samen met wind meer opwekken dan direct nodig is, moeten we opslaan voor later gebruik of omzetten in iets wat we voor andere doelen kunnen gebruiken. Bijna alle vormen van het huidige energiegebruik in onze samenleving kunnen ook gaan draaien op duurzame elektriciteit.

Bijna alle vormen van het huidige energiegebruik in onze samenleving kunnen ook gaan draaien op duurzame elektriciteit.

Rijden, varen en vliegen met duurzame stroom of met brandstoffen gemaakt met stroom. Grondstoffen of producten maken met elektriciteit. Huizen verwarmen met elektrische warmtepompen. Zo breed denken is nodig om zon en wind tot de belangrijkste energiebronnen voor de toekomst te maken.’

Beter inpassen

Naast het brede denken moeten we aan nog een belangrijke voorwaarde voldoen voor een gezonde groei van stroom uit zonne-energie. Sinke: ‘Het inpassen kan en moet veel beter. Daarom is het nodig dat je niet in alle gevallen alleen voor de laagste kosten gaat.

Het gaat wat mij betreft om het afwegen van kosten aan de ene kant en een hele set aan waarden aan de andere kant die we in Nederland belangrijk vinden. Denk bijvoorbeeld aan landschaps- en natuurwaarden. De laatste tijd kijken we steeds meer naar gecombineerd ruimtegebruik. Systemen geïntegreerd in gebouwen en in onze infrastructuur.

Combinaties van zonnepanelen met vormen van landbouw en natuur. Beter inpassen zorgt voor een grotere acceptatie. Het leidt wellicht tot enige kostenverhoging, maar dat wil helemaal niet zeggen dat die onacceptabel is. Je moet het wel transparant maken, dus de keuze duidelijk schetsen. Dan eindigen we niet in de grindbak, maar bereiden we ons goed voor op de toekomst.

Waar we in dat kader ook aan moeten werken, zijn een marktinrichting en regelgeving die er voor zorgen dat marktpartijen hun rol kunnen spelen en hun investeringen kunnen terugverdienen.

Ook dat is cruciaal om ergens te komen. Daarom is het mijns inziens belangrijk om een zekere mate van regie te voeren. Grootschalige opwekking van duurzame stroom moet geen probleem, maar een deel van de oplossing zijn. Het Klimaatakkoord is de katalysator om ook over deze zaken goed na te denken en er richting aan te geven. ‘