Maxime Verhagen

Voorzitter Bouwend Nederland

Met z’n allen de schouders eronder

“Het tempo van de energietransitie moet omhoog om de hoge klimaatdoelstellingen te halen”, stelt Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland. “Innovatie en opschaling zijn hierbij de sleutelwoorden. Als wij met z’n allen de schouders eronder zetten, dan ben ik ervan overtuigd dat wij in 2050 een CO2-neutrale gebouwde omgeving hebben.”

Hoge ambities, realistische planning

“Bouwend Nederland voegt aan de voorstellen van de sectortafel Gebouwde Omgeving graag ook  een praktische uitvoeringsagenda toe”, vervolgt Verhagen. “Met een realistische planning en de juiste harde randvoorwaarden voor bouwbedrijven stoten wij al in 2030 jaarlijks 3,4 megaton minder koolstofdioxide uit en besparen wij 30 miljard euro. Door de komende twaalf jaar in te zetten op het woonlastenneutraal opschalen van de verduurzaming van woningen, wordt het doel voor 2030 ruimschoots gehaald.”

Innovaties

“Tegelijkertijd moeten wij de komende jaren zwaar inzetten op verdere innovatie van de verduurzamingsaanpak. Dankzij technologische innovaties wordt in de toekomst het gat tussen kosten en baten verder ingelopen. Met deze stevige basis kan de hele woningvoorraad tegen geringe meerkosten naar CO2-neutraal worden gebracht.”

Samenwerking vergroot slagkracht

“In de sector zijn al veel mooie voorbeelden van innovatieve duurzaamheidsconcepten te vinden. Maar om gemiddeld 1.000 woningen per dag CO2-neutraal te maken, moet de kopgroep van innovatieve bedrijven sterk uitbreiden. Minister Ollongren maakte eind april bekend dat Bouwend Nederland, de vier technische universiteiten, de vereniging van hogescholen, TNO en het bedrijfsleven uit de bouw- en installatiewereld gaan samenwerken in het Bouw en Techniek Innovatie Centrum.”

Kennis delen

“Met deze faciliteit worden bouwbedrijven ondersteund om de innovatieve weg verder in te slaan. Op voorwaarde dat het een open innovatie is ondersteunen universiteiten en overheid het Centrum met kennis en financiële middelen.”


Rutger Schuur

Voorzitter Dutch Green Building Council

“De grootste uitdaging om te verduurzamen ligt nu in de bestaande bouw”, stelt Rutger Schuur, voorzitter van het bestuur van Dutch Green Building Council en financieel expert.

“Daar wordt nu, naar mijn idee, nog te weinig gedaan en ik vraag me af of het een kwestie is van niet kunnen of van niet willen. Je moet gewoon de eerste stap zetten. Begin met de quick wins. Isoleer je gebouw, verduurzaam de verlichting, kies voor zonnepanelen. Zodra vastgoedeigenaren zien dat het werkt, is mijn ervaring, dan zetten ze ook de volgende stap.”

Kom in actie

“Alle seinen staan op groen. Huurders vinden het steeds belangrijker. Banken hebben wat betreft commercieel vastgoed de bereidheid uitgesproken investeringen te willen financieren.

De rente is laag. De overheid heeft diverse subsidieregelingen ontwikkeld. En de technische mogelijkheden voor verduurzaming zijn inmiddels zo ver ontwikkeld dat de terugverdientijden steeds korter worden. Bovendien wordt fossiele energie steeds duurder. Dit is dus echt hét moment om in actie te komen.”

Subsidies

“Uiteindelijk is de eigenaar van een huis of van een bedrijfspand primair verantwoordelijk om dat gebouw te verduurzamen. Op dit moment zijn er nog subsidies om vastgoedeigenaren te stimuleren om maatregelen te nemen.

Het is verstandig om daar nu gebruik van te maken. Verduurzaming realiseren is, wat de overheid betreft, namelijk een kwestie van de wortel en de stok. Als de wortel onvoldoende effect heeft, komt de stok erbij. En dat is ook heel effectief.

Twee jaar geleden bijvoorbeeld heeft minister Blok de maatregel aangekondigd dat in 2023 alle nieuwe én alle bestaande kantoren verplicht energielabel C moeten hebben.

Dat is een enorme katalysator geweest voor de verduurzaming van bestaande kantoren. Ik verwacht dan ook dat een dergelijke verplichting in de toekomst ook zal gaan gelden voor andere bedrijfsgebouwen. Een andere optie is dat de overheid gaat sturen op werkelijk energieverbruik. Het is dus hoog tijd om in beweging te komen. Doe het nu!”


Marjan Minnesma

Directeur Stichting Urgenda

“Een prachtig initiatief. Wij zullen wel moeten versnellen om de bebouwde omgeving gasloos en energieneutraal te maken”, stelt Marjan Minnesma, directeur van Stichting Urgenda.

“Het grootste deel van die bebouwde omgeving bestaat immers uit bestaande woningen en utiliteitsbouw. Daar moet het verschil worden gemaakt. Want als wij niet zorgen dat wij al in 2030, en niet pas in 2050, de energietransitie hebben gemaakt, stijgt de gemiddelde temperatuur met drie graden. Dan behalen wij de klimaatdoelen niet en wordt een groot deel van onze planeet onleefbaar.”

Transitie is mogelijk maar niet makkelijk

“Die transitie naar een 100% duurzame energievoorziening is mogelijk. Het is zelfs makkelijker en veel minder kostbaar dan veel mensen denken. Een gemiddeld gezin met twee kinderen en een eigen huis geeft in vijftien jaar tijd zo’n € 35.000 uit aan energiekosten.

Voor datzelfde bedrag kun je dat huis, in één week tijd, volledig energieneutraal maken. Dat bedrag kun je vervolgens in vijftien jaar aflossen. Je bent direct zelfvoorzienend en je hebt geen energierekening meer. Het is niet moeilijk.

Het is niet duurder dan wat je nu kwijt bent aan energiekosten en na die vijftien jaar is de investering afgelost terwijl je natuurlijk nog altijd de beschikking hebt over de eigen installatie om energie op te wekken. Iedere woningeigenaar kan het doen. En veel woningbouwcorporaties en woningeigenaren geven huurders de mogelijkheid om ook stappen te zetten.”

Wachten duurt te lang

“Wachten totdat het bedrijfsleven en particulieren allemaal de stap zetten naar energie neutrale woningen duurt waarschijnlijk te lang. Wij mensen zijn nu eenmaal geneigd om de zaken voor ons uit te schuiven. Zelfs als het alternatief een vrijwel onbewoonbare planeet is. Daarom zou het goed zijn als de overheid hele stevige doelen stelt en die vervolgens ook handhaaft.

Als de overheid bijvoorbeeld een wet uitvaardigt dat per 2025 CV-ketels verboden zijn dan verandert in één klap de mindset. Dan komen ondernemers en particulieren in actie en worden snel grote stappen gezet.”


Jan Fokkema

Directeur NEPROM

“De sector is al sinds 2008 bezig om toe te werken naar energieneutrale woningbouw”, stelt Jan Fokkema, directeur van NEPROM, de vereniging van Nederlandse projectontwikkeling maatschappijen.

Woningbouwproductie energieneutraal in 2020

“In ons convenant met de overheid is afgesproken dat vanaf 2020 de volledige woningbouwproductie nagenoeg energieneutraal zal worden gerealiseerd. En dat gaan wij ook waarmaken.”

“Vanwege de aardbevingsproblematiek in Groningen heeft de politiek nu besloten de nieuwbouw al per 1 juli 2018 gasloos te maken. Natuurlijk onderschrijven wij de maatschappelijke urgentie om versneld van aardgas af te gaan, maar wij waarschuwen voor overhaaste besluiten.

Nieuwbouw projecten aardgasvrij

Volgens onze leden zal tachtig tot negentig procent van de nieuwbouwprojecten waarvoor dit jaar nog een vergunning wordt aangevraagd aardgasvrij zijn. Maar in sommige gevallen, bijvoorbeeld daar waar het technisch niet kan of de kosten uitzonderlijk hoog zijn, zullen uitzonderingen nodig zijn.

Ook projecten die al zijn goedgekeurd en waarvoor alle voorbereidingen al zijn getroffen of waarvan de bouw al is gestart, zullen waar mogelijk en redelijk alsnog aardgasvrij worden opgeleverd. Daarvoor is overigens ook de medewerking vereist van energiemaatschappijen en gemeentes.”

“Wij moeten eigenaren van moderne nieuwbouwwoningen die nog wel zijn aangesloten op aardgas niet bestempelen als losers. Die woningen zijn optimaal geïsoleerd, hebben een uitstekend binnenklimaat en verbruiken dankzij allerlei innovatieve technieken een absoluut minimum aan gas en elektriciteit.

Veel van die woningen wekken bovendien voor een deel de eigen energie op. Op termijn kunnen die woningen – dankzij nieuwe technieken – alsnog relatief gemakkelijk aardgasvrij worden gemaakt.”

“Nieuwbouwprojecten worden binnen enkele jaren netto energieleveranciers. Eigenaren kunnen coöperaties vormen en gezamenlijk energie opwekken, opslaan en aan het net terug leveren. Zo helpen nieuwbouwprojecten bij de energietransitie van bestaande wijken.”